Чешкиот премиер Андреј Бабиш и претседателот Петр Павел влегоа во отворен конфликт околу прашањето кој ќе ја претставува државата на претстојниот самит на НАТО, кој во јули ќе се одржи во Турција.

Иако Павел, како поранешен генерал на НАТО, редовно присуствуваше на сите самити од преземањето на функцијата во 2023 година, премиерот Бабиш, кој се врати на власт по изборите во 2025 година, остро се противи на тоа. Бабиш тврди дека не е логично претседателот да биде дел од официјалната владина делегација и дека тоа ги прекршува безбедносните протоколи.

Според чешкиот устав, претседателот ја претставува државата во надворешните работи, но за неговите одлуки е потребно одобрение од владата. Ова го остава отворено прашањето дали Павел може да отпатува во Анкара без поддршка од премиерот.

Односите меѓу двајцата лидери се обележани со длабок политички и личен анимозитет уште од претседателските избори во 2023 година, кога Павел убедливо го победи Бабиш. Поранешниот министер за надворешни работи, Јан Липавски, оцени дека зад овој судир стојат исклучиво лични мотиви на премиерот, кој сака да го прикаже претседателот како немоќен.

Како клучна причина за своето заминување, Бабиш го наведе усогласувањето на буџетот за одбрана со барањата на САД. Неговата влада претходно ги намали трошоците за одбрана под границата од 2 проценти од БДП, што е цел на Алијансата.

„Логично е на самитот да одиме јас и министерот за надворешни работи Петр Мацинка за да му го објасниме тоа на претседателот Трамп, а не претседателот Павел, кој нè критикува во странство поради тоа“, изјави Бабиш.

Иако министерството за одбрана во меѓувреме најави итно зголемување на воениот буџет за 822 милиони евра со цел да се исполнат критериумите на НАТО, Бабиш не отстапува од намерата лично да ја предводи делегацијата.

Претседателот Павел изјави дека би било „срамота“ Чешка да не биде претставена од шефот на државата и понуди сам да ги сноси трошоците за патувањето. Доколку владата во јуни донесе одлука со која официјално го исклучува, неговиот тим најави дека ќе покрене уставна тужба за утврдување на надлежностите пред Уставниот суд.

Од НАТО соопштија дека одлуката за тоа кој ќе ја предводи делегацијата е внатрешно прашање на секоја земја членка. Според последните анкети на јавното мислење во Чешка, 57 проценти од граѓаните сакаат на самитот да патува Бабиш, додека 47 проценти сметаат дека таму треба да биде Павел.