Високиот крвен притисок или хипертензија е глобален здравствен проблем што ги засега повеќе од една третина од возрасните. Иако промената на начинот на живот е клучна, науката сè повеќе потврдува дека помошта може да дојде и од природата.

Високиот крвен притисок често се нарекува „тивок убиец“ бидејќи ретко покажува јасни симптоми и е еден од водечките глобални фактори на ризик за развој на кардиоваскуларни заболувања, вклучувајќи срцев удар и мозочен удар.

Иако терапијата со лекови е основа на третманот, комплементарните пристапи добиваат сè поголемо значење.

Една од намирниците што се издвојува во овој контекст е цвеклото, коренест зеленчук со интензивна боја и малку земјен вкус. Истражувањата покажаа дека неговиот сок, богат со природни неоргански нитрати, може да има значително влијание врз регулирањето на крвниот притисок кај луѓето со хипертензија.

Зошто цвекло?
Механизмот на дејство е скриен во биохемиската трансформација. По внесувањето, неорганските нитрати од цвеклото се претвораат во азот моноксид (NO) во телото со помош на бактерии во усната шуплина и дигестивниот систем. Оваа молекула игра клучна улога во здравјето на крвните садови – делува како вазодилататор, што значи дека ги опушта и шири крвните садови. Пошироките крвни садови овозможуваат полесен проток на крв, што го намалува притисокот врз ѕидовите на артериите и следствено го намалува крвниот притисок.

Доза од 250 мл дава видливи резултати
Повеќето студии што го потврдија овој ефект користеа дневна доза од околу 250 милилитри сок од цвекло, што се покажа како оптимална количина за постигнување видливи резултати, што може да се забележи веќе неколку часа по консумирањето, појаснува „Вечерњи лист“ и забележува дека научните докази што го поддржуваат ова тврдење се зголемуваат.

Една од најцитираните студии, спроведена на Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон, покажа дека пациентите со хипертензија по дневната консумирање на 250 мл сок од цвекло забележале пад на крвниот притисок, што ги довело нивните вредности во „нормалниот“ опсег. Ефектот бил споредлив со некои видови лекови за крвен притисок.

Понова сеопфатна мета-анализа од 2024 година потврди дека сокот од цвекло значително го намалува клиничкиот систолен (горен) крвен притисок, за просек од 5,31 mmHg. Интересно е што студиите не покажаа развој на толеранција, а позитивен ефект беше забележан и во студии што траеја до 90 дена. Сепак, важно е да се напомене дека истите докази не потврдуваат значително и долгорочно намалување на 24-часовниот амбулантен крвен притисок, што се смета за златен стандард во дијагностиката.

Секако, важно е да се нагласи дека сокот од цвекло не е замена за препишаната терапија и дека е потребно да се консултирате со лекар.