Започнува со мало гребење во грлото, потоа доаѓа кивање, кашлање, течење на носот и затнат нос, понекогаш треска. Настинката трае во просек девет дена и нема лек што едноставно би ја спречил.
Според резултатите од овие студии, испирањето на носот не само што може да го скрати времетраењето на болеста, туку и да го намали преносот на вирусот на други луѓе, како и потребата од антибиотици. Одредени наоди укажуваат на можноста за намалување на ризикот од хоспитализација.
Тоа е едноставен и евтин метод што не бара лекарски рецепт. Лекарите го користат и за алергии, хронична назална конгестија, испуштање на секрет по задниот ѕид на фаринксот и чести синусни инфекции.
Практика стара илјадници години
Исплакнувањето на носот вклучува испирање на носната празнина со солен раствор. За ова може да се користат различни средства – од шишиња со распрскувач или додаток за плакнење до традиционален сад, сад што личи на мал чајник.
Практиката на плакнење на носот потекнува од ајурведската традиција, систем на традиционална индиска медицина чии корени датираат од пред повеќе од 5.000 години.
Употребата на нети садот може да се проследи барем до 15 век. Во Соединетите Американски Држави, овој метод привлече поголемо внимание на јавноста во 2012 година, откако доктор Мехмет Оз ја демонстрираше неговата употреба во шоуто на Опра Винфри.
Сепак, слични методи не беа непознати ниту во другите делови од светот. Античките грчки и римски лекари имале свои средства за плакнење на носот, а медицинските списанија пишувале за вакви процедури пред повеќе од еден век. Медицинското списание “Лансет”, на пример, пишувало за плакнење на носот уште во 1902 година.
Како функционира физиолошкиот раствор
Постојат неколку механизми што би можеле да ја објаснат користа од назалното наводнување. Наједноставниот е механичкото плакнење на носните патишта.
На овој начин се отстрануваат слузта и наслагите, како и вирусните честички, алергените и разните супстанции од околината што можат да ја иритираат мукозната мембрана.
Друг механизам е поврзан со карактеристиките на физиолошкиот раствор и неговата pH вредност. Таквата средина може да биде помалку погодна за вируси и да го отежни нивното размножување.
Исплакнувањето на носот може да помогне и во природниот одбранбен механизам на телото. Површината на носните патишта е покриена со микроскопски структури слични на влакна познати како цилии.
Тие се движат на координиран начин и функционираат како еден вид ескалатор – тие помагаат во исфрлањето на вирусите, слузта и другите туѓи честички од респираторниот тракт. Физиолошкиот раствор помага овој механизам да остане функционален.
Симптомите се пократки за околу два дена
Една од најобемните студии за овој метод вклучуваше повеќе од 11.000 луѓе, а резултатите беа објавени во 2024 година во медицинското списание “Lanset”.
Истражувањето покажа дека кај луѓето кои почнале да го плакнат носот со физиолошки раствор кога се појавиле првите симптоми и го правеле тоа до шест пати на ден, периодот во кој имале симптоми на болеста бил пократок за приближно два дена.
Резултатите од помалите студии биле уште поизразени – во некои студии, времетраењето на болеста било скратено до четири дена.
Истражувањата, исто така, укажуваат на можноста за намалување на ширењето на инфекцијата. Во една студија спроведена меѓу хоспитализирани пациенти, откако Ковид-19 бил потврден со назални брисеви, пациентите ги плакнале носот со физиолошки раствор на секои четири часа во текот на 16 часа.
Тие забележале намалување на количината на вирус за 8,9 проценти, додека во контролната група, вирусното оптоварување продолжило да се зголемува во истиот период.
Потенцијалните придобивки од назалното испирање не се ограничени само на акутни вирусни инфекции.
Мета-анализа дека редовната употреба на овој метод кај луѓе со алергиски ринитис, познат и како поленска треска, може значително да ја намали потребата од антиалергиски лекови.
Според резултатите од таа анализа, употребата на антиалергиски лекови би можела да се намали за дури 62 проценти.
Исплакнувањето на носот се користи и за хронична конгестија, испуштање на секрет по задниот ѕид на фаринксот и чести синусни инфекции.
Помалку непотребни антибиотици
Една од потенцијално најзначајните придобивки од овој едноставен метод би можела да биде намалувањето на непотребната употреба на антибиотици.
Познато е дека антибиотиците не го скратуваат времетраењето на вирусните инфекции на респираторниот тракт ниту ја ублажуваат нивната сериозност. И покрај ова, тие сè уште често се препишуваат на пациенти со симптоми на респираторни инфекции.
Одредени студии покажаа дека пациентите се позадоволни од посетата на лекар кога ќе ја напуштат ординацијата со рецепт за антибиотици, што може да биде една од причините за нивното прекумерно препишување.
Се проценува дека околу 10 милиони непотребни рецепти за антибиотици се издаваат секоја година поради вирусни инфекции.