Се вели дека редоследот на раѓање го обликува нашиот карактер повеќе отколку што сме свесни. Честопати, несвесно ги пренесуваме овие невидливи улоги од детството во зрелоста, претворајќи ги во обрасци на однесување што нè следат низ целиот живот.

Стереотипот за најстарото дете како најзрело и најсериозно е добро познат, но редоследот на раѓање нè обликува на многу подлабоко ниво. Улогите што ги преземаме во детството дефинираат какви луѓе стануваме и – што е клучно – како се однесуваме како возрасни, пишува YourTango.

Тешкотии при барање помош
Најстарите деца растат со очекувањето дека тие се оние за кои родителите не треба да се грижат. Постои претпоставка дека, како најстари, тие мора да бидат попаметни и позрели. Иако тоа не е секогаш точно, односно дека и постарите деца имаат исто толку голема потреба од помош – оваа карактеристика често опстојува и во зрелоста.

Можеби и вие сте најстарото дете и го препознавате ова во сопствениот живот. Секое најстаро дете е некој кон кого другите се обраќаат за помош, но ретко кој помислува да праша дали „ним“ им треба нешто. Оваа динамика се забележува дури и во потесното семејство. Штом ќе се навикнете другите да се потпираат на вас, тешко е да ја промените таа улога и самите да побарате поддршка.

Склоност кон перфекционизам
Како што растат, најстарите деца ги усвојуваат многубројните очекувања поставени пред нив – од кои повеќето се поврзани со одговорноста и грижата за другите. Кога сте навикнати да исполнувате одреден стандард, лесно може да се развие склоност кон перфекционизам. Ова создава потреба секоја задача да се заврши совршено и да се задоволат високите критериуми што сте си ги поставиле самите на себе.

Тие се строги кон себе
Кога сте постаро дете, често од вас се очекува да бидете пример за оние помладите. Ваша задача е да дадете добар пример. Растењето со ваков вид одговорност може да ве натера да бидете построги кон себе отколку луѓето кои не се соочиле со таков притисок. Ова важи за многу повеќе ситуации, не само за оние во семејството.

Како возрасен, може да чувствувате вина што не сте станале за вежбање во шест часот наутро или што сте задоцниле пет минути на работа. Кога во текот на детството постојано ви велат дека мора да бидете подобри, тие очекувања се пренесуваат и во зрелоста. Дури и кога никој друг не врши притисок врз вас, вие продолжувате да си поставувате високи стандарди.

Тие им даваат предност на туѓите потреби пред сопствените.
Покрај тоа што се строги кон самите себе, најстарите деца често ги ставаат другите на прво место. Додека растат, родителите обично им доделуваат поголема одговорност на постарите деца – особено кога станува збор за грижата за помладите браќа и сестри. Понекогаш, ова прераснува во ситуација каде што детето презема родителска улога, што само по себе претставува проблем. Сепак, дури и вообичаените обврски – како што се чување на помладите браќа и сестри навечер или нивно носење на училиште – создаваат ваков тип на динамика.

Како резултат на тоа, се навикнувате да им давате предност на туѓите потреби пред сопствените; навика која често опстојува и во зрелоста. Станувате личност која нуди помош, проверува дали сите се добро и се грижи за другите, пред воопшто да помисли на себе.

Тие природно ја преземаат иницијативата.
Иако најстарите деца често се самокритични и тешко им е да побараат помош, таквите искуства ги подготвуваат да преземат водечка улога. Следствено, во зрелоста тие можат да станат одлични лидери.

Тие се навикнати да носат одлуки и да ги насочуваат другите. Ова продолжува и во зрелоста – без разлика дали станува збор за водење деловен проект или за избор на ресторан за вечера. За најстарото дете, чувството на контрола врз ситуацијата е нешто природно и познато.

Тие ги задеваат оние што ги сакаат.
А сега, нешто што речиси секој постар брат едноставно обожава да го прави. Најстарите деца речиси секогаш се мајстори за задевање. Тие точно знаат како да ги испровоцираат своите помлади браќа и сестри и ја користат секоја можност за тоа. Оваа особина дефинитивно опстојува и во зрелоста.

Како возрасен, можеби го правите истото со пријателите или партнерот – ги задевате на разигран начин или давате некоја забелешка само за да предизвикате реакција. Можеби задевањето станало ваш начин на изразување наклонетост. Иако обично станува збор за безопасна забава, за оние кон кои е насочено, таквото однесување може да биде прилично иритирачко.