Иако генетиката игра улога, најновите истражувања покажуваат дека секојдневните избори имаат многу поголемо влијание врз функцијата на мозокот отколку што претходно се сметаше. Оваа едноставна промена во рутината не бара скапи третмани, а сепак претставува најдобра одбрана за вашето помнење.

Жените сочинуваат две третини од сите лица кај кои е дијагностицирана Алцхајмерова болест, а многу од нив доживуваат чувство на „когнитивна магла“ за време на менопаузата. Иако овој проблем често се отфрлаше како неизбежен дел од стареењето, научниците откриваат дека основната причина е посериозна. Во неодамнешна епизода од подкастот „Next Question with Katie Couric“, неврологот д-р Ронда Воскул од Универзитетот на Калифорнија во Лос Анџелес (UCLA) ја објасни клучната навика за одржување на здравјето на мозокот во оваа животна фаза, како што пренесува EatingWell.

Падот на естрогенот и здравјето на мозокот
Д-р Воскул, основач на програмата за менопауза на UCLA, објаснува дека женското тело и мозокот се полни со рецептори за естроген; естрогенот е клучен за здравјето на кожата, коските, срцето и мозокот. Кога нивото на естроген нагло опаѓа – најчесто во раните педесетти години од животот на жената – одредени делови од мозокот се намалуваат. Ова доведува до когнитивни проблеми, кои многу жени ги опишуваат како „мозочна магла“.

„Ова влијае врз работната меморија, вербалната меморија, брзината на обработка на информации и текот на мислите“, објаснува д-р Воскул. Престанокот на доаѓањето на естроген до мозокот предизвикува верижна реакција. „Клетките во делот одговорен за помнење ја губат поддршката од естрогенот; како резултат на тоа, тие престануваат да ги поддржуваат нервните клетки кои формираат меѓусебни врски“, истакнува неврологот.

Ограничувања на хормонската терапија
Некои жени користат хормонска супституциона терапија со естроген за да ги ублажат симптомите, како што се брановите на топлина. Сепак, д-р Воскул напоменува дека видот на естроген што се препишува за овие цели, најверојатно, нема да помогне при когнитивните проблеми. Причината за тоа е што различни делови од мозокот управуваат со регулирањето на температурата и со когнитивните процеси, па затоа бараат различни видови естроген. „Проблемот е во тоа што сè уште зборуваме за истиот естрадиол што го користевме пред 30 години. Ни се потребни форми на естроген кои се насочени конкретно кон здравјето на мозокот, добро се поднесуваат од организмот и немаат несакани ефекти врз згрутчувањето на крвта или ткивото на дојката“, вели д-р Воскул. Иако нејзиниот тим работи на развој на такви терапии, ќе поминат години пред тие да станат достапни.

Вежбањето е најдоброто решение
На прашањето што можат да направат жените, д-р Воскул дава јасен одговор. „Мислам дека најдоброто нешто што можете да го направите е да вежбате“, советува таа. Таа објаснува дека вежбањето има позитивно влијание врз трите главни типа на деменција: Алцхајмерова болест, васкуларна деменција и комбинација од двете. „Кога ќе ги земете предвид овие три типа на деменција, вежбањето е клучно бидејќи директно влијае на кардиоваскуларниот систем“, вели д-р Воскул.

Овој фактор е поврзан со помал ризик од атеросклероза, која претставува голем ризик-фактор за срцеви заболувања и мозочен удар. Ако крвните садови не се затнати, повеќе крв стигнува до мозокот – ефект што д-р Воскул го смета за индиректен начин на кој вежбањето влијае врз мозокот.

„Сепак, постои и директен ефект, што е навистина одлично: за време на вежбањето, и мозокот и мускулите произведуваат протеин наречен BDNF, кој го штити мозокот. Значи, физичката активност му користи на мозокот и индиректно – преку подобрување на здравјето на срцето – и директно, преку овој специфичен фактор. Тоа е фантастично и токму затоа вежбањето е од суштинско значење за нас“, заклучува таа.

Препорачани вежби и исхрана
Под поимот „физичка активност“, д-р Воскул подразбира комбинација од кардио вежби – кои го зголемуваат пулсот – и тренинг за сила.

„Правете кардио вежби во траење од 30 минути, три пати неделно, за да го зголемите пулсот“, советува таа. Ова може да вклучува возење велосипед, брзо одење, трчање или пливање. „Посветете уште 30 минути на вежби со тегови, што е одлично за здравјето на коските.“ Покрај физичкиот напор, таа препорачува и когнитивен тренинг – како што е учење нови вештини – што го предизвикува мозокот и ја подобрува вербалната меморија, како и брзината на обработка на информации.

Исхраната исто така игра клучна улога.

Д-р Воскуил предлага диета со малку маснотии во медитерански стил. MIND диетата – хибрид од медитеранската и DASH диетата – покажа дека го поддржува здравјето на мозокот со намалување на воспалението и обезбедување на крвните садови со антиоксиданси и влакна. И двете диети се ниски во заситени масти и натриум, супстанции поврзани со полошо здравје на срцето и мозокот. На крајот на краиштата, неврологот ги охрабрува жените да преземат иницијатива. Правењето промени може да изгледа застрашувачки, но најдобро е да се започне со мали чекори. Започнете со еден кардио тренинг неделно, пробајте нов рецепт во медитерански стил или пријавете се на курс за стимулирање на мозокот.