„Матица македонска“, во превод на македонски јазик го објави романот „Самец во бракот“ од Мир-Јам, едно од најпрепознатливите имиња на љубовната проза во регионалната книжевна традиција.
Мир-Јам, книжевниот псевдоним на Милица Јаковљевиќ, е авторка чии романи со децении ја освојуваат широката читателска публика. Често нарекувана кралица на љубовниот роман, таа создала книжевен свет во кој љубовта никогаш не е само романтична занесеност, туку и прашање на достоинство, избор, зрелост, општествени правила и лична среќа.
Нејзините дела се препечатуваат, се екранизираат и им се враќаат на нови генерации читатели затоа што во нив има нешто ретко трајно: јасна приказна, силна емоција, живи дијалози и ликови што се препознаваат не како книжевни конструкции, туку како луѓе од животот. Мир-Јам пишува за љубовта, но преку љубовта зборува и за семејството, воспитувањето, женската положба, граѓанскиот морал и невидливите притисоци под кои се донесуваат најважните лични одлуки.
Токму затоа „Самец во бракот“ е роман што не застарува. Неговата тема е едноставна само на прв поглед: човек може да биде во брак, а сепак длабоко осамен. Може да има дом, сигурност и општествено прифатена форма на живот, а сепак да му недостига вистинска блискост. Во таа противречност е силата на романот – прашањето дали бракот без љубов е прибежиште или уште подлабока самотија.
Во средиштето на романот е Радмило, млад адвокат со углед, сигурност и уреден живот, но без љубов што ќе го исполни неговиот внатрешен свет. Средбата со Љиљана, отмена девојка од Белград, го менува текот на неговата судбина и го отвора прашањето околу кое се гради емотивната напнатост на романот: дали љубовта мора да му претходи на бракот, или понекогаш токму бракот, со сите свои искушенија, може да стане пат до љубовта?
Љиљана е лик преку кој Мир-Јам суптилно ги прикажува младешките занеси, заблудите, гордоста и сложеноста на женскиот избор во време во кое личната среќа честопати се мери со семејните очекувања и општествените норми. Нејзината врзаност за Момчило и нејзиниот однос со Радмило создаваат емоционален триаголник во кој никој не е едноставно виновен, а никој не е целосно поштеден од последиците на сопствените избори.
Но „Самец во бракот“ не е само љубовен роман за тројца луѓе. Тоа е роман за созревањето. За разликата меѓу занесот и довербата. За заблудите на младоста и за тивката, но длабока сила на чувствата што не се наметнуваат, туку чекаат да бидат препознаени. Мир-Јам со голема раскажувачка леснотија покажува дека вистинската љубов не секогаш се појавува како силен блесок; понекогаш таа расте тивко, низ трпение, грижа, разочарување и повторно приближување.
Насловот „Самец во бракот“ ја носи најсилната емотивна и психолошка порака на романот. Тој зборува за осаменоста што не се гледа однадвор, за празнината што може да постои и во заедница, за бракот како форма што мора да се исполни со вистинска блискост за да стане живот, а не само општествена обврска. Токму затоа романот останува современ и денес: затоа што осаменоста во блискоста не ѝ припаѓа само на една епоха.
Пред да стане една од најомилените романсиерки во регионот, Мир-Јам работела како новинарка, а тоа искуство силно се чувствува во нејзиниот стил: реченицата е јасна, дијалогот е жив, сцените се прегледни, а општествениот контекст не е само декор, туку важен дел од судбината на ликовите. Затоа нејзините романи се читаат лесно, но нивните прашања остануваат сериозни.
Новото издание е дел од летната акција „Со книга на плажа“, преку која „Матица“ и ова лето им доближува на читателите книги што се читаат со леснотија, а остануваат во мислите долго по последната страница.
„Самец во бракот“ е роман за љубовта што мора да созрее. За бракот што мора да стане повеќе од форма. И за срцето што, дури и кога ќе задоцни, сè уште може да го пронајде вистинскиот пат.
