Израел ја одбележува третата годишнина од најсмртоносниот ден во својата историја со низа комеморации и протести на повеќе од 400 локации низ земјата, пренесува Си-Ен-Ен. На овој ден – 7 октомври 2023 година – вооружени лица предводени од Хамас упаднаа во израелски населби долж границата со Појасот Газа. Тие убија повеќе од 1.200 луѓе и киднапираа 251 лице. Меѓу жртвите имаше цели семејства, деца, жени и постари лица.

Одбележувањето започна со национална минута молчење во 6:29 часот наутро, точното време кога започна нападот. Уште една минута молчење, организирана од семејствата на жртвите и граѓански групи, е закажана за напладне, при што ќе се приклучат јавните болници, локалните власти, универзитетите и приватните компании. Комеморации се одржуваат и на местото на музичкиот фестивал „Нова“ во шумата Реим, каде што беа убиени повеќе од 370 посетители, а 44 беа киднапирани. Во текот на денот низ земјата се планирани и протестни маршеви и собири.

Шир Матијас, чии родители Шахар и Шломи беа убиени во кибуцот Холит, повика на смена на раководството на земјата. „Во пресрет на 7 октомври, имам само една порака“, напиша таа на платформата „Икс“.

„Сите што беа на власт – без разлика дали во униформа или во костум – мора да си заминат. Ги повикувам сите граѓани на Израел да ги сменат своите профилни слики и да испратат јасна порака: Сите мора да си одат дома“, рече таа.

Нетанјаху најавува продолжување на војната.
Централната комеморација треба да се одржи вечерва во Тел Авив, а се очекува присуство на десетици илјади луѓе. Настанот е организиран од движењето „Куму“ („Станете“) – кое ги обединува преживеаните и семејствата на жртвите – а домаќини ќе бидат поранешниот заложник Ели Шараби и актерката Шани Коен.

Официјалните државни комеморации се одржаа завчера. „Иако Државата Израел е посилна од кога било три години по избувнувањето на војната, ужасните часови од нападот за време на празникот Симхат Тора остануваат врежани во нас“, рече премиерот Бенјамин Нетанјаху, истакнувајќи дека нападот се случил токму на тој еврејски празник.

Еден ден подоцна, на седница на владата, Нетанјаху го најави продолжувањето на војната. Договорот за прекин на огнот, постигнат со посредство на САД, пропадна пред една година. Тој изјави дека Израел убил „4.000 од 6.000-те“ милитанти кои учествувале во нападот на 7 октомври 2023 година.

Нетанјаху сè уште нема формирано тело за истражување на безбедносните пропусти
„Ќе стигнеме до секој еден од нив“, изјави тој. Во меѓувреме, израелските напади врз Газа продолжуваат речиси секојдневно; според податоците на Министерството за здравство на Газа, повеќе од 73.000 Палестинци се убиени од почетокот на војната.

За разлика од официјалните церемонии, повеќето од денешните настани се организирани од граѓански иницијативи предводени од преживеани и од семејства на жртвите, вклучувајќи ги „Советот за 7 октомври“ и движењето „Куму“. Двете групи инсистираат на формирање државна истражна комисија – најмоќното истражно тело во израелскиот правен систем, овластено да истражува катастрофи и одлуки на национално ниво.

Нетанјаху веќе три години се спротивставува на овие барања и досега нема формирано тело за истражување на безбедносните пропусти. Еинав Зангаукер, мајката на ослободениот заложник Матан Зангаукер и една од најистакнатите критичарки на владата, се огласи на платформата „Икс“.

Се приближуваат изборите, а нападот стана централен дел од кампањата за многумина.
„Три години од денот што ми го промени животот, како и животите на сите нас како нација. Три години загуба и болка. Три години на суштинско барање за одговорност. За оние што ги загубивме, за оние што се вратија и чии животи се засекогаш променети, и за земјата што заслужува надеж и закрепнување“, изјави таа.

Годишнината се одбележува на помалку од три недели пред изборите закажани за 27 октомври, а прашањето за одговорноста стана клучна тема во кампањата. Противниците на Нетанјаху ги засилија критиките и ја користат годишнината како централен елемент на своите кампањи. Ова е особено изразено по медиумските извештаи кои укажуваат дека Израел добил предупредувања од Обединетите Арапски Емирати и Египет пред нападот.

„Нетанјаху најдобро знае зошто бега од вистината.“
„Ова е огромен неуспех“, изјави Гади Ајзенкот, кој според анкетите се смета за главен ривал на Нетанјаху на изборите. Тој го обвини премиерот дека избегнува формирање државна истражна комисија.

„Нетанјаху најдобро знае зошто бега од вистината и зошто сака да ја закопа“, рече тој на неодамнешната конференција. Ајзенкот, чиј син загина во војната во Газа, денот ќе го помине во израелските населби долж границата со Газа.

Поранешниот премиер Нафтали Бенет, уште еден од ривалите на Нетанјаху, исто така ќе ги посети овие населби.