Администрацијата на Доналд Трамп ги предупреди Украина и нејзините европски сојузници дека САД би можеле да ја прекинат размената на разузнавачки податоци и европската набавка на американско оружје за Украина. Условот е Киев да престане со нападите со долг дострел врз руските енергетски капацитети. Оваа информација за Си-Ен-Ен ја потврдија двајца европски функционери.
За време на викендот, Стејт департментот и Пентагон упатија предупредувања до украинските и европските функционери, а американската војска директно стапи во контакт со командантите во Украина.
Друг извор запознаен со ситуацијата потврди дека САД се заканиле оти ќе ја прекинат размената на разузнавачки податоци. „Фајненшл тајмс“ (Financial Times) прв објави за заканите за прекин на соработката и набавката на оружје. „Му се јавуваат на Киев… Им се јавуваат на сите во Европа“, изјави еден од функционерите кои примиле повик од Министерството за одбрана на САД.
Позадината на американскиот ултиматум
Заканите доаѓаат во момент кога претседателот Доналд Трамп е крајно незадоволен од украинскиот претседател Володимир Зеленски поради нападите врз руските рафинерии. Трамп долго време смета дека војната меѓу Украина и Русија е одговорна за растот на цените на дизелот на светскиот пазар и бара од двете страни да ги прекинат нападите врз енергетските капацитети. За високите цени придонесе и американскиот конфликт со Иран.
Претходно во неделата, Трамп објави дека Русија и Украина се договориле за она што тој го нарече „енергетско примирје“. Извор близок до Зеленски тврди дека таквиот развој на настаните бил изненадување. „Украина го поддржува прекинот на огнот и важно е и Русија да го поддржи. Ги чекаме деталите од американска страна“, напиша Зеленски на мрежата „Икс“ по објавата на Трамп.
Today, there was a statement from the President of the United States that an energy ceasefire has been secured. This is good news for everyone – and it is important that it become reality.
Unfortunately, Ukrainian skies have been infested with Russian “shaheds” all day today. There have been glide bomb strikes and strikes on our energy infrastructure too. A power plant in Kharkiv was attacked this evening.
Overall, this past week alone, the Russians have carried out more than 200 strikes on our electricity generation and transmission facilities in Ukraine, and another 17 strikes this week targeted gas and oil facilities. They have killed more than 150 of our people, and more than 700 people have been wounded.
Ukraine has proposed many de-escalatory steps. Putin had one answer to all of them – “nyet.” We do hope that he will finally say something to America, Ukraine, and the entire world that will lead to a real and dignified peace.
Ukraine wants peace. The question is whether Russia does. The Armed Forces of Ukraine have received all the appropriate orders. We are awaiting clear details of the dialogue between America and Russia – and we expect Putin to follow through on what President Trump said.
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) October 11, 2026
Што значи прекинот на помошта за Киев
Европски функционер изјави за Си-Ен-Ен дека размената на разузнавачки податоци и набавката на оружје се „клучни“ за Украина. Тој ја опиша заканата како „тажен ден“ за Киев и неговите сојузници. Доколку американските закани се остварат, последиците за украинската одбрана би биле моментални.
Американските разузнавачки податоци се клучни за одбраната на Украина од руските балистички ракети бидејќи ги откриваат локациите на лансерите, како и целите и времето на нападите. Од друга страна, прекинот на набавката на оружје, која се спроведува преку механизмот PURL (Prioritized Ukraine Requirements List), најтешко би ги погодил испораките на пресретнувачки ракети за системот „Патриот“. На Украина и онака ѝ недостигаат такви ракети, особено сега кога Русија ги засили ракетните напади и нападите со беспилотни летала низ целата земја.
Според друг европски функционер кој зборуваше за Си-Ен-Ен, НАТО сè уште не забележало никакви промени во програмата PURL во текот на викендот. Ова не е првпат администрацијата на Трамп да посегне по вакви мерки.
Размената на разузнавачки податоци со Украина веќе беше прекината во март 2025 година, по тензичната средба меѓу Зеленски и Трамп во Овалната соба. Соработката подоцна беше обновена откако Украина го прифати американскиот предлог за примирје на преговорите во Саудиска Арабија.
Ескалација на тензиите меѓу Трамп и Зеленски
Овие закани дополнително ќе ги искомплицираат и онака затегнатите односи меѓу Трамп и Зеленски.
Во последните денови, двајцата претседатели влегоа во судир околу договорот на САД со рускиот претседател Владимир Путин за испорака на руски дизел на пазарот. Претставник на американската власт претходно изјави за Си-Ен-Ен дека токму тековните украински напади врз рафинериите делумно го поттикнале Трамп да го склучи тој договор.
Во саботата, Трамп сугерираше дека Украина треба да го замени Зеленски и да добие нов лидер.
