Преговорите меѓу САД и Иран за завршување на војната, кои траат од 8 април, сè уште не напреднале подалеку од индиректните разговори преку медијатори. Поранешниот американски претседател Доналд Трамп ја гледа причината за ова во хаосот што владее во самиот Иран, тврдејќи дека Техеран „има големи тешкотии дури и да признае кој е всушност неговиот лидер“, пишува ДВ.
Минатиот четврток, Трамп напиша на социјалната мрежа Truth Social дека во Иран постои борба за моќ меѓу „тврдокорните“ и „умерените, кои воопшто не се толку умерени, но нивното влијание се шири“. Истиот ден, американските медиуми објавија за наводни планови за напад врз ирански функционери кои ги поткопуваат преговорите, а Ахмад Вахиди, командантот на Иранската револуционерна гарда, наводно е на врвот на листата.
Ахмад Вахиди, командант на Иранската револуционерна гарда
Ахмад Вахиди (68) ја презеде командата на Иранската револуционерна гарда откако неговиот претходник, Мохамед Пакпур, беше убиен во напад на 28 февруари 2026 година, заедно со други високи команданти. Вахиди е добро познат и во Иран и во странство; Тој е баран од Интерпол од 2007 година поради неговата наводна вмешаност во бомбардирањето на еврејскиот центар AMIA во Буенос Аирес.
Аргентинските истражители го сметаат за еден од главните организатори на терористичкиот чин, во кој загинаа 85 лица. Во времето на нападот, Вахиди бил командант на Бригадата Кудс, елитната единица на Револуционерната гарда за операции во странство.
Вахиди се приклучил на Револуционерната гарда на 20-годишна возраст и ја изградил својата кариера за време на војната меѓу Иран и Ирак. Тврдокорен, тој се истакнал како министер за одбрана во владата на Махмуд Ахмадинеџад (2009-2013) и како министер за внатрешни работи во владата на Ебрахим Раиси (2021-2024). Тој се смета за клучна фигура во задушувањето на протестите за правата на жените во 2022 година и е меѓу потесниот круг соработници на новиот врховен лидер Моџтаба Хамнеи.
Мохамед Бакер Калибаф, претседател на Парламентот
Како претседател на Иранскиот парламент (Маџлес) од 2020 година, Мохамед Бакер Калибаф е еден од најмоќните луѓе во Иран, а има и блиски врски со Револуционерната гарда.
Роден во 1961 година, тој се приклучи на Гардата по револуцијата и стана командант за време на војната меѓу Иран и Ирак. Како претседател на Парламентот, тој ја предводеше иранската делегација на првите преговори со САД во Пакистан, но не е сигурно дали ќе ја задржи оваа улога. Иако нема јавна дискусија за конфликтите, Калибаф наводно ги обвини Саид Џалили и неговите истомисленици за „уништување на Иран“, но таквите написи беа официјално демантирани.
Саид Џалили, моќна фигура од сенка
Американскиот канал Фокс њуз неодамна објави дека Саид Џалили, „тврдокорен човек кој го исмеваше Трамп“, би можел да го преземе водството на мировните преговори, иако засега нема потврда. Џалили (роден 1965 година) формално држи нејасни позиции, како што е член на советот за решавање на спорови, но е познат како цврст противник на какво било зближување со Западот.
Како волонтер во војната меѓу Иран и Ирак, тој изгуби дел од десната нога. Подоцна служеше како главен преговарач за нуклеарната програма, а неговиот пристап доведе до дополнителни санкции од ОН. По изјавите на Трамп, Џалили и други функционери објавија речиси идентични пораки: „Во нашиот Иран нема ниту тврдокорен ниту умерен. Сите сме ‘ирански’ и ‘револуционерни’, и со железното единство на народот и државата, во целосна лојалност кон Врховниот водач на револуцијата, ќе го принудиме криминалниот агресор да се покае“.
Моџтаба Хамнеи, врховен водач на Иран
Новиот врховен водач на Иран е Моџтаба Хамнеи, вториот син на убиениот врховен водач Али Хамнеи. „Собранието на експерти“ го назначи на оваа позиција по смртта на неговиот татко во февруари 2026 година.
Откако ја презеде функцијата на 8 март, тој сè уште не се обратил на јавноста. За разлика од неговиот татко, Моџтаба секогаш дејствувал одзади. Неговата состојба е неизвесна по нападот врз комплексот на неговиот татко, а „Њујорк тајмс“ пишува дека наводно е сериозно ранет и се наоѓа на тајна локација под медицински надзор, без електронска комуникација.
Масуд Пезешкијан, претседател
Масуд Пезешкијан, кардиохирург по професија, е претседател на Иран од јули 2024 година. Во иранскиот систем, претседателот е подреден на врховниот водач, кој ги контролира војската, судството и надворешната политика. Пезешкијан постојано ја нагласува потребата од преговори со САД и повикува на „фер и еднакви разговори“.
Официјално го поддржува Мохамад Бакер Калибаф, кој како претседател на парламентот ги воспостави првите контакти со САД во Пакистан.
Абас Арагчи, министер за надворешни работи
Министерот за надворешни работи Абас Арагчи (роден 1962 година) исто така ја повторува пораката за потребата од преговори во јавни настапи. Искусен дипломат, тој беше главен преговарач на Иран во разговорите што доведоа до нуклеарниот договор од 2015 година (JCPOA). Во последните денови патуваше во Пакистан, Оман и Русија на разговори.
Во исто време, иранската новинска агенција Фарс, која е блиска до Револуционерната гарда, објави дека Иран испратил „писмени пораки“ до владата на САД преку Пакистан, наводно во врска со „црвените линии“ на Исламската Република, вклучувајќи ја нејзината нуклеарна програма и Ормускиот теснец.
