Ќе го „реши“ ли Зоран Заев и македонскиот народ?! – пишува проф. Митко Б. Панов


Интервјуто на премиерот Зоран Заев за Бгнес (25.11.2020) претставуваше демонстрација на искренoст пред бугарската јавност со што отворено ја манифестираше подготвеноста за откажување од македонската национална историја за возврат на пријателскoто одблокирање на почетокот на преговорите со ЕУ од страна на Бугарија. И тоа во име на „огромното мнозинство од целиот македонски народ“.


 

Заев и претходно повеќепати (10.09.2020, 11.10.2020) ја користеше препознатливата реторика, изразувајќи задоволство дека со Бугарија „решивме три поглавја, пет историски личности наназад“. Станува збор за веќе постигнатите договори во рамките на заедничката македонско-бугарска комисија за историски и образовни прашања, која ги прогласи светите Кирил и Методиј, Климент и Наум Охридски, цар Самуил за дел од „заедничката историја“.

Тоа беше легитимирано со одлуката на Владата од 9.07.2019 г. со која беше наложено при при секое официјално чествување на овие договорени личности „историската вистина за нашата заедничка историја јасно да се одбележува“! (Митко Б. Панов, „Владата и комисијата ја кријат договорената “историска вистина со Бугарија,” Expres, 11.08.2019).

Оттаму, мерливоста на успехот на работата на комисијата не се заснова на научното дебатирање, туку исклучиво на утврдувањето на заедничките настани и личности од „бугарската историја“.

Прифаќањето на ваквата методологија за периодот пред 19 век и неантиципирањето на последиците од истата, го доведе македонскиот дел од комисијата во очекуван ќорсокак со Гоце Делчев, бидејќи неговото прогласување за дел од „заедничката историја“, ќе значи и признавање на неговиот бугарски карактер.

Дури и на Гоце да не му се припише идентитетска определба, со било која договорена формулација во комисијата тој ќе стане дел од „заедничката“ историја, со што повторно ќе добие бугарски карактер!

Политичката верификација на комисиските договори, евидентно станува главен предуслов за интеграциите на Република Македонија во ЕУ. Треба само уште да се „решат“ преостанатите поглавја од македонската национална историја од 19 век до 1944 г. и истите „правилно“ да се изучуваат за да обединуваат. Во таа смисла, Заев во интервјуто беше категоричен дека досега договореното во комисијата треба да се обелодени, бидејќи „треба да ги впишеме во учебниците”.

Тоа ќе овозможи, според него, „во нашите учебници кога ќе прочитаме, ќе читаме за големината на заедништвото наше, оти ние немаме споделена историја, немаме ни вкрстена историја, имаме заедничка историја“.

Ревизијата за Заев е неопходна, бидејќи „новите генерации не ја знаат целата оваа реалност која треба да не сплотува“ и треба да осознаат преку новите учебници дека „тоа било едно минато, наназад низ децении, низ векови, кадешто сме биле едно, заедно“.
Во сиот наплив на искреност и намера за демонстрирање пријателство, Заев всушност откри како планира да ја примени досегашната проверена политичка формула за успешно „решавање“ преку комисијата и на преостанатите поглавја од македонската национална историја до 1944 г.

Меѓутоа, тој отиде предалеку во искреноста, манифестирајќи подготвеност за ревидирање на наративот и за Втората светска војна, релативизирајќи ја улогата на фашизмот и окупацијата на Македонија, сведувајќи ја на „администрација“.

Тој отиде дотаму, што ја осуди комунистичката идеологија и „комунистичките акти“ против граѓаните кои „не се согласувале со тогашниот „комунистички начин на организирање на општеството“ и оцени дека тоа довело до одделување од Бугарите.

Со тоа, тој директно ја засегна и доведе во прашање идеологијата на сопствената партија.
Идеолозите на СДСМ во изминатите две децении се обидуваа да креираат нова левичарска либерална идеологија, како пандан на десницата.

Составен дел од новата идеолошка доктрина, беше промовирањето на „самоуверена еманципирана нација“ која ќе може „храбро“ и самоуверено да се соочи со сопственото историското минато и да дебатира со соседите за историската ревизија на националниот наратив, вклучително и за историското ВМРО (што треба да има директна рефлексија и за ВМРО-ДПМНЕ).

Според нивната замисла, националниот наратив треба да се исфилтрира преку заедничките комисии и како резултат на тоа да биде фокусиран на македонските комунисти и државноста извојувана во текот на Втората светска војна. Тоа го објаснува и нивниот молк и поддршка на досегашните историски ревизии на националниот наратив во заедничката македонско-бугарска историска комисија.

Меѓутоа, евидентно тие не очекуваа дека Бугарија ќе оди дотаму да ја засегне и самата комунистичка идеологија и да ја доведе во прашање историската улога на македонските комунисти во Втората светска војна.

Критикувањето на комунистичката идеологија од страна на Заев, доаѓа во услови на се посилното идеолошко позиционирање на партијата Левица во македонскиот политички спектар. Оттаму, стануваат разбирливи и реакциите од репрезентите на традиционалната левица.

За нив претходно не беше проблем што беше сменето името, а со тоа и идентитетот на нацијата. Не беше проблем тоа што одлуките на АСНОМ и Манифестот беа со леснотија отстранети од Уставот во име на добрососедските односи.

Заборавија дека кога ја критикуваа „антиквизацијата“ на Груевски, се позиционираа како заштитници на македонското словенство. Силно одекнуваа тогаш политичките пораки на левицата дека „десловенизацијата нема да помине“ и дека „ние нема да се откажеме од Кирил и Методиј, од Климент и Наум“. Но, настапи целосен молк кога заедничката македонско-бугарска комисија за историски прашања ги прогласи св. Климент и Наум како дел од „заедничката историја“, со што и на св. Кирил и Методиј и на нивното сесловенско дело, вклучително и на словенскиот јазик и писменост, им се придаде „бугарски“ предзнак.

За нив, не беше проблем ниту што цар Самуил беше прогласен за дел од „заедничката историја“, а неговото царство во Македонија беше означено како „бугарско“, а аналогно на тоа и Самуиловата црква – Охридска архиепископија.

Притоа, заборавија дека Мисирков го издигна Самуил за фундамент на македонската посебност, што во континуитет беше продолжено од македонските интелектуалци и револуционери, за да во Втората светска војна Самуил стане симбол за националното ослободување, што се рефлектираше и во воведните говори, во државотворните одлуки и манифестот на АСНОМ (Mitko B. Panov, The Blinded State (Leiden/Boston: Brill, 2019). Не чувствуваа за потребно да одговорат со коментари ниту на изјавите на бугарските политички претставници и на бугарскиот дел од заедничката комисија за историски прашања, дека пред 70-на години за ваквиот историски ревизионизам македонските историчари би биле стрелани.

Не реагираа адекватно ниту на тврдењата на бугарскиот политички естаблишмент, на бугарскиот парламент, на БАН, кои со декларациите, резолуциите и со политичките памфлети ја прогласија македонската нација за непостоечка, македонскиот народ и јазик за „бугарски“, а најстарата научна институција и нејзината севкупна научна продукција – Институтот за национална историја – за фалсификатор на историјата. Сега реагираат, кога историски е засегната нивната идеологија?!

Продолжете со читање на expres.mk